Altyazı: Gömmek mi, Yakmak mı, Ayrı Dosya mı? Platform Karşılaştırması

Videonuza altyazı ekleyeceksiniz ve üç seçenek var: video dosyasının içine gömmek, görüntünün üzerine yakmak, ya da ayrı bir SRT/VTT dosyası olarak sunmak. Üçü de "altyazı eklemek" ama platform desteği, erişilebilirlik ve SEO açısından tamamen farklı sonuçlar veriyorlar.

Üç yöntemin özeti

Gömme (soft subtitle): Altyazı, video dosyasının içinde ayrı bir iz olarak durur. Video görüntüsüne dokunulmaz.

Yakma (hardsub): Altyazı, her karenin üzerine çizilir ve görüntünün pikselleri hâline gelir.

Ayrı dosya: Altyazı, videodan bağımsız bir SRT veya VTT dosyası olarak durur. Oynatıcı ikisini birlikte yükler.

Karşılaştırma tablosu

| Kriter | Gömme | Yakma | Ayrı dosya | |---|---|---|---| | Açılıp kapatılabilir | Evet | Hayır | Evet | | Çoklu dil | Evet | Hayır | Evet | | Görüntü kalitesi etkisi | Yok | Yeniden kodlama kaybı | Yok | | Her oynatıcıda görünür | Hayır | Evet | Hayır | | Sosyal medyada çalışır | Hayır | Evet | Hayır | | YouTube desteği | Kısmi | Evet | En iyi | | HTML5 video | Hayır | Evet | Evet (VTT) | | Arama motorları okur | Hayır | Hayır | Evet | | Ekran okuyucu erişimi | Kısmi | Hayır | Evet | | Kullanıcı stil ayarı | Kısmi | Hayır | Evet | | Tek dosya taşınabilirliği | Evet | Evet | Hayır (iki dosya) | | Geri alınabilir | Evet | Hayır | Evet |

Senaryo 1: Instagram, TikTok, Reels

Sessiz izlenen kısa video içeriği.

Kazanan: yakma, başka seçenek yok.

Bu platformlar yüklediğiniz videoyu kendi formatlarına yeniden kodlar ve bu süreçte gömülü altyazı izlerini atarlar. Ayrı dosya yükleme seçeneği de yoktur.

Altyazı bu platformlarda kritik: içeriğin büyük kısmı ses kapalı izlenir. Altyazısız bir video, izleyicilerin çoğu için sessiz bir görüntüden ibaret kalır.

Yakma yaparken bu platformlara özgü iki noktaya dikkat edin:

Konum. Platformlar videonun altına kendi arayüz öğelerini koyar — beğeni butonları, kullanıcı adı, açıklama metni. Altyazıyı standart alt konumda bırakırsanız bu öğelerin altında kalabilir. Biraz yukarı almak (ekran yüksekliğinin %20-25'i kadar) güvenlidir.

Boyut. Bu videolar telefonda izlenir. Bilgisayar ekranında iyi görünen bir yazı boyutu telefonda küçük kalır. Cömert davranın.

Senaryo 2: YouTube

Kazanan: ayrı altyazı dosyası.

YouTube, SRT ve VTT dosyalarını doğrudan kabul eder ve bu yöntemin üç önemli avantajı vardır:

SEO. YouTube altyazı metnini indeksler. Videonuz, altyazıda geçen kelimeler üzerinden aranabilir hâle gelir. Yakılmış altyazı görüntünün parçası olduğu için makineler onu okuyamaz — bu avantajı tamamen kaybedersiniz.

Otomatik çeviri. YouTube, yüklediğiniz altyazıyı başka dillere otomatik çevirebilir. Yakılmış altyazıda bu mümkün değildir.

Kullanıcı kontrolü. İzleyici altyazıyı açıp kapatabilir, boyutunu ve kontrastını kendi ihtiyacına göre ayarlayabilir.

YouTube'un otomatik altyazı üretme özelliği de var ama Türkçe'de doğruluğu değişkendir — özellikle teknik terimler, özel isimler ve gürültülü kayıtlarda hatalar yapar. Kendi altyazınızı yüklemek her zaman daha iyi sonuç verir.

Senaryo 3: Kendi web sitenizde video

Kazanan: ayrı VTT dosyası.

HTML5 video etiketi <track> öğesiyle VTT dosyalarını destekler:

<video controls>
  <source src="video.mp4" type="video/mp4">
  <track src="tr.vtt" kind="subtitles" srclang="tr" label="Türkçe" default>
  <track src="en.vtt" kind="subtitles" srclang="en" label="English">
</video>

Avantajlar:

• Çoklu dil tek videoyla sunulur.
• Erişilebilirlik: ekran okuyucular ve erişilebilirlik araçları metne erişir.
• SEO: arama motorları VTT dosyasını okuyabilir.
• Kalite: video hiç yeniden kodlanmaz.
• Bant genişliği: altyazı dosyaları birkaç kilobayttır.

kind özniteliği önemli bir ayrım sunar: subtitles çeviri içindir, captions ise işitme engelliler için ses efektlerini de içerir ("[kapı çarpar]", "[müzik çalar]" gibi).

Senaryo 4: Kişisel film arşivi

Kendi koleksiyonunuzu düzenliyorsunuz.

Kazanan: gömme (MKV kabında).

MKV, sınırsız sayıda altyazı izini mükemmel biçimde taşır. Orijinal dil altyazısı, Türkçe altyazı, işitme engelliler için genişletilmiş altyazı — hepsi tek dosyada.

Avantajları:

• Tek dosya, kayıp altyazı dosyası derdi yok.
• İzleyici dilediği izi seçer.
• Video hiç yeniden kodlanmaz.
• Farklı formatlar (SRT, ASS, hatta Blu-ray görüntü altyazıları) desteklenir.

Dezavantajı: Bazı televizyonlar ve basit medya oynatıcıları MKV içindeki altyazıyı okuyamaz. Arşivinizi doğrudan TV'de izliyorsanız test edin.

Alternatif olarak ayrı SRT dosyası tutmak da işe yarar — çoğu TV, video ile aynı adı taşıyan SRT dosyasını otomatik bulur (film.mp4 ve film.srt gibi).

Senaryo 5: Kurumsal eğitim videosu

Şirket içi bir öğrenme platformuna yükleyeceksiniz.

Kazanan: platform desteğini kontrol edin.

Öğrenme yönetim sistemleri (LMS) altyazı desteğinde çok değişkendir:

• Bazıları VTT yüklemeyi destekler — en iyi durum.
• Bazıları sadece video kabul eder — yakma gerekir.
• Bazıları gömülü izleri okur — nadir.

Yüklemeden önce platformun belgelerini kontrol edin veya kısa bir test videosuyla deneyin.

Erişilebilirlik yükümlülüğü varsa (kamu kurumları ve birçok büyük şirket için geçerlidir), metin tabanlı altyazı tercih edilmelidir. Yakılmış altyazı, ekran okuyucu kullanan çalışanlar için erişilebilir sayılmaz.

Senaryo 6: WhatsApp veya e-postayla gönderme

Birine doğrudan video göndereceksiniz.

Kazanan: yakma.

Ayrı dosya göndermek, alıcının iki dosyayı da indirip aynı klasöre koymasını ve altyazıyı destekleyen bir oynatıcı kullanmasını gerektirir. Çoğu kişi bunu yapmaz veya yapamaz.

Gömülü altyazı da telefon oynatıcılarında güvenilir değildir.

Yakma, tek dosya ve garantili görünürlük sağlar.

Karma yaklaşım: iki sürüm hazırlamak

Farklı platformlara aynı içeriği dağıtıyorsanız en iyi çözüm iki sürüm hazırlamaktır:

Sürüm 1 — Sosyal medya: Altyazı yakılmış, dikey veya kare formatta, büyük punto, arayüz öğelerinden kaçınacak konumda.

Sürüm 2 — Web ve YouTube: Altyazısız video + ayrı VTT/SRT dosyası.

Aynı altyazı kaynağından iki çıktı üretmek fazladan bir işlem adımıdır ama her platformda doğru sonuç verir.

Yapmayın: Aynı videoya hem yakıp hem ayrı dosya sunmak. İzleyici altyazıyı açtığında iki kat altyazı görür.

Erişilebilirlik notu

Bu, sıklıkla göz ardı edilen ama önemli bir konu.

Yakılmış altyazı erişilebilir değildir. Görüntünün parçası olduğu için:

• Ekran okuyucular okuyamaz.
• Kullanıcı yazı boyutunu artıramaz.
• Kontrast ayarları uygulanamaz.
• Braille ekranlara aktarılamaz.

Metin altyazı erişilebilirdir. Kullanıcı kendi ihtiyacına göre boyut, renk ve arka plan ayarlayabilir.

İşitme engelli izleyiciler için captions türü altyazı hazırlamak da önemlidir — sadece diyalogları değil, anlam taşıyan ses olaylarını da içerir: "[telefon çalar]", "[gerilim müziği]", "[uzaktan bağırış]".

Karar özeti

• Instagram, TikTok, kısa video platformları → yakma, zorunlu.
• YouTube → ayrı altyazı dosyası, SEO ve çeviri için.
• Kendi web siteniz → ayrı VTT + <track> etiketi.
• Kişisel arşiv → MKV'ye gömme veya yanında SRT dosyası.
• Doğrudan paylaşım (WhatsApp, e-posta) → yakma.
• Kurumsal platform → platform desteğini kontrol edin, erişilebilirlik gerekiyorsa metin altyazı.
• Birden çok platform → iki sürüm hazırlayın.

Ve hangi yöntemi seçerseniz seçin: yakma geri alınamaz, o yüzden altyazısız orijinali mutlaka saklayın.